Hành trình của một cái cây

Một buổi sáng đầu hè, khi mặt trời còn chưa kịp lên khỏi những dãy nhà phía Đông thành phố, chiếc xe của đội ngũ EGOGREEN đã lặng lẽ rời Hà Nội, hướng về một vườn ươm nằm cách đó gần một trăm cây số. Chuyến đi hôm ấy không phải để khảo sát công trình, cũng không phải để nghiệm thu một hạng mục nào đó.

Mục tiêu của cả đội chỉ đơn giản là đi tìm một cái cây!

Nghe có vẻ kỳ lạ. Bởi với nhiều người, cây xanh là thứ có thể dễ dàng mua ở bất kỳ nhà vườn nào. Chỉ cần đúng chủng loại, đúng kích thước là đủ. Nhưng với những người làm nghề cảnh quan, mỗi cái cây đều mang một "tính cách" riêng, và để tìm được một cây thực sự phù hợp cho một công trình, đôi khi phải mất nhiều ngày, thậm chí nhiều tuần.

Đó cũng là lý do có những dự án mà EGOGREEN dành tới gần hai tuần chỉ để lựa chọn vài chục cây xanh.

Đi giữa những hàng cây nối dài bất tận, người ngoài nghề thường chỉ nhìn thấy màu xanh. Nhưng với kiến trúc sư cảnh quan, mỗi bước chân đều là một lần quan sát. Họ dừng lại trước từng thân cây, ngước lên nhìn tán lá rồi cúi xuống quan sát bộ rễ.

Có cây thân rất đẹp nhưng cành phát triển lệch về một phía. Có cây tán cân đối nhưng dấu hiệu sinh trưởng không còn mạnh. Có cây đáp ứng đầy đủ kích thước theo bản vẽ nhưng nếu đưa về công trình lại phá vỡ toàn bộ bố cục không gian.

Việc lựa chọn cây chưa bao giờ chỉ là câu chuyện của chiều cao hay đường kính thân. Đó là quá trình cân nhắc giữa hàng chục yếu tố khác nhau: từ khả năng thích nghi với khí hậu, tốc độ phát triển, hướng đón nắng, cho đến cảm xúc mà cái cây sẽ mang lại khi đứng giữa khu vườn nhiều năm sau.

Chính vì thế, đội ngũ EGOGREEN hiếm khi quyết định lựa chọn cây chỉ qua hình ảnh hay catalogue. Mỗi cây đều phải được nhìn tận mắt, chạm tận tay và đánh giá bằng kinh nghiệm thực tế.

Sau nhiều giờ di chuyển giữa các khu vườn, cuối cùng một cây cũng được đánh dấu. Nhưng đó mới chỉ là điểm khởi đầu. Ngay sau khi được lựa chọn, cây bước vào một giai đoạn hoàn toàn khác. Đó là giai đoạn chuẩn bị rời khỏi nơi nó đã gắn bó nhiều năm để đến một vùng đất mới. Những người công nhân bắt đầu cẩn thận đánh bầu đất. Xung quanh bộ rễ, từng lớp đất được giữ nguyên gần như tuyệt đối. Bao bố được quấn chặt, dây thép cố định từng vòng một cách tỉ mỉ. Mọi thao tác đều diễn ra chậm rãi, gần như không có chỗ cho sự vội vàng.

Trong nghề cảnh quan, ai cũng hiểu rằng, một bộ rễ khỏe chính là điều kiện đầu tiên để cái cây có thể tiếp tục sống khi được trồng ở môi trường mới. Nếu bộ rễ bị tổn thương, vẻ đẹp của thân hay tán lá cũng không còn nhiều ý nghĩa.

Có lẽ vì thế mà với đội ngũ EGOGREEN chúng tôi, đây không phải là công đoạn vận chuyển vật liệu, mà là quá trình đưa một sinh thể bước sang một hành trình mới.

Chiếc xe cẩu xuất hiện vào giữa buổi trưa. Một cây lớn có thể nặng tới vài tấn. Việc đưa cây lên xe không chỉ đòi hỏi thiết bị chuyên dụng mà còn cần sự phối hợp nhịp nhàng của cả đội ngũ kỹ thuật.

Mỗi dây cáp, mỗi điểm nâng đều được tính toán để không làm tổn thương thân cây hay phá vỡ kết cấu bầu đất. Những người chứng kiến thường chỉ nhìn thấy một chiếc cẩu đang làm việc. Nhưng với những người làm nghề, đó là khoảnh khắc quyết định liệu cái cây có thể thích nghi với môi trường mới hay không.

Khi chiếc xe chở cây đến công trường, một chiếc hố đã chờ sẵn từ nhiều ngày trước. Không phải đào vừa đủ để đặt cây xuống. Hố trồng được tính toán lớn hơn kích thước bầu rễ, nền đất đã được cải tạo, hệ thống thoát nước và tưới tự động cũng đã hoàn thiện.

Thoạt nhìn, tất cả những công việc ấy dường như rất bình thường. Nhưng thực tế, chúng được chuẩn bị chỉ để đón một cái cây. Nhiều người từng hỏi đội ngũ EGOGREEN rằng liệu có cần phải cầu kỳ đến như vậy hay không.

Câu trả lời luôn giống nhau. Một cái cây không được trồng cho hôm nay. Nó được trồng cho mười năm, hai mươi năm, thậm chí lâu hơn thế.

Khoảng một năm sau ngày bàn giao công trình, gia chủ gửi cho đội ngũ EGOGREEN một bức ảnh. Dưới tán cây ấy, đứa con nhỏ của họ đang ngồi đọc sách trong một buổi chiều cuối tuần. Tán lá đã bắt đầu phủ kín khoảng sân, tạo nên vùng bóng mát mà trước đây chỉ tồn tại trên bản vẽ. Trong bức ảnh ấy không còn chiếc xe cẩu, không còn những người công nhân đánh bầu đất hay những chuyến xe rong ruổi giữa các vườn ươm.

Người ta chỉ nhìn thấy một cái cây rất bình thường. Nhưng với những người đã đồng hành cùng nó từ những ngày đầu tiên, đó là kết quả của hàng chục giờ khảo sát, hàng trăm kilomet di chuyển và rất nhiều quyết định tưởng chừng nhỏ bé. Có lẽ đó cũng là điều đặc biệt nhất của nghề làm cảnh quan. Người ta không tạo ra cây xanh. Người ta chỉ giúp cái cây tìm được nơi mà nó thuộc về.

LỜI NHẮN TỪ EGOGREEN

Một khu vườn đẹp không bắt đầu từ ngày khởi công. Nó bắt đầu từ những quyết định rất lặng lẽ mà hầu như không ai nhìn thấy: chọn đúng một cái cây, đặt đúng một vị trí và dành đủ sự kiên nhẫn để thiên nhiên hoàn thành phần việc còn lại. Đó cũng là triết lý mà EGOGREEN luôn theo đuổi trong mỗi công trình là làm cảnh quan không chỉ cho ngày bàn giao, mà cho nhiều năm sau khi gia chủ bắt đầu sống cùng khu vườn.